Bitwa o Stalingrad oczami niemieckiego oficera Wehrmachtu

Call of Duty 1 - Bitwa o Stalingrad - Wrzesień 1942 r.

"Ulica nie jest już mierzona metrami, lecz trupami... Stalingrad nie jest już miastem. Za dnia jest ogromną chmurą płonącego, oślepiającego dymu; jest ogromnym piecem rozświetlonym odblaskiem płomieni. A gdy nadchodzi noc, jedna z tych palących, wyjących, krwawych nocy, psy rzucają się do Wołgi i desperacko płyną, by dotrzeć na drugi brzeg. Noce Stalingradu są dla nich koszmarem. Zwierzęta uciekają z tego piekła; najtwardsze kamienie nie wytrzymują go długo; tylko ludzie wytrzymują." – Niemiecki oficer Wehrmachtu walczący w bitwie stalingradzkiej (1942-1943), cytat z książki brytyjskiego historyka Maxa Hastingsa pt. "Inferno: The World at War, 1939-1945" (2012).

Źródło cytatu: Wikiquote.org (fraza: "World War II").

Obraz: Call of Duty 1 - Bitwa o Stalingrad - Wrzesień 1942 r.

Moja opinia na temat wojny na Ukrainie (stan na 23.01.2026)

Ofensywa sił rosyjskich na kierunku pokrowskim, dobropilskim, drużkiwskim i konstantyniwskim w obwodzie donieckim, 23.01.2026 r.

Postanowiłem zamieścić swój ogólnikowy komentarz dotyczący aktualnej sytuacji militarnej na wojnie na Ukrainie na stan 23.01.2026 roku (z góry uprzedzam, że nie będę nikogo zanudzał różnymi datami i miejscowościami, ale tym razem luźno podam rzeczywisty stan bez owijania w bawełnę jak czynią to niestety różni analitycy ds. wojskowości). W pierwszej kolejności należy powiedzieć, że od ponad miesiąca (grudzień 2025-styczeń 2026 roku) wojska rosyjskie prowadzą intensywne działania ofensywne na kierunku pokrowskim i dobropilskim. Siły rosyjskie kontynuują działania szturmowe w kierunku wsi Hryszyne w obwodzie donieckim, wsi Biłyckie w obwodzie donieckim, miasta Dobropilia w obwodzie donieckim oraz miasta Drużkiwka w obwodzie donieckim. Jeśli chodzi o osadę Hryszyne to Rosjanie sukcesywnie poszerzają przyczółek w tym rejonie walk, natomiast osada Biłyckie kontrolowana jest przez Rosjan prawdopodobnie już we wschodniej i południowo-wschodniej części. Z kolei ukraińskie linie zaopatrzeniowe i komunikacyjne na odcinku dobropilskim są intensywnie bombardowane przez Siły Zbrojne Rosji. W tym rejonie walk Rosjanie dokonali przełomu, ponieważ opanowali wieś Nowe Szachowe w obwodzie donieckim oraz prawdopodobnie wieś Nowyj Donbas w obwodzie donieckim. Jeśli chodzi o kierunek drużkiwski to w ostatnich dniach wojska rosyjskie po uprzednim zdobyciu wsi Szachowe i Sofiivka w obwodzie donieckim opanowali kolejną osadę czyli wieś Novopavlivka w obwodzie donieckim i według Military Summary (wypowiedż z dnia 19 stycznia 2026 roku) wojska rosyjskie rozpoczęły etapowy marsz w kierunku kluczowego miasta Donbasu jaki jest Drużkiwka w obwodzie donieckim. Według mnie na przedstawionym przeze mnie kierunku działań operacyjnych Rosjanie z każdym tygodniem walk będą zwiększąć zasięg ostrzałów wykorzystując artylerię lufową i rakietową Sił Zbrojnych Rosji oraz system dronów światłowodowych FPV. Dodatkowo spodziewana jest przez Rosjan intensyfikacja ataków na pozycje bojowe armii ukraińskiej na linii frontu. Szczególnie okres wiosenny powinien dać Armii Federacji Rosyjskiej nowe okno możliwości do przeprowadzenia tego typu działań militarnych. Aktywność militarna zauważalna jest również w obwodzie zaporoskim gdzie wojska rosyjskie sukcesywnie osiągają postępy terytoralne. Na kierunku Stepnohirsk Rosjanie w ostatnich tygodniach poszerzyli klin na północny wschód od miasta Stepnohirsk w obwodzie zaporoskim zbliżając się do rzeki Konki, natomiast na kierunku hulajpolskim po grudniowym opanowaniu przez Rosjan miasta Hulapole w obwodzie zaporoskim wojska rosyjskie walczą w chwili obecnej o miasto Zaliznyczne w obwodzie zaporoskim (oraz szereg pobliskich miejscowości) i miasto Ternuvate w obwodzie zaporoskim. Innym kierunkiem operacyjnym na który warto zwrócić baczną uwagę jest odcinek Konstantyniwki. W tym rejonie walk od końca grudnia ubiegłego roku aż do dnia dzisiejszego siły rosyjskie nacierają na wieś Illinivka, Berestok i Novodmitrovka w obwodzie donieckim na kierunku Konstantyniwki. W ten sposób wojska rosyjskie sukcesywnie zbliżają się do obszaru miejskiego kluczowego miasta Donieckiego Zagłębia Węglowego. Inicjatywę operacyjną Rosjanie posiadają również na kierunku miasta Kramatorsk i Słowiańsk. Rosjanie w ostatnich dniach zdobyli wieś Minkivka w obwodzie donieckim i wieś Pryvilia w obwodzie donieckim w celu przecięcia strategicznie ważnej autostrady M-03 prowadzącej do kluczowych miast Donbasu takich jak Kramatorsk i Słowiańsk w obwodzie donieckim. Niepokojącym symptomem osłabienia pozycji armii ukraińskiej na wybranym odcinku jest kierunek łymański. W chwili obecnej trwają ciężkie walki rosyjsko-ukraińskie o miasto Łymań w obwodzie donieckim. Sytuacja w tym rejonie walk zmienia się dynamicznie. Rosjanie osiągnęli tutaj fragmentaryczne postępy w postaci opanowania północnej i północno-wschodniej części miasta Łymań w obwodzie donieckim. Jeśli chodzi o odcinek słobożański to tak naprawdę nie wiadomo kto kontroluje w większości miasto Kupiańsk w obwodzie charkowskim. Dla odnotowania 20 grudnia 2025 roku Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej ogłosiło całkowite zdobycie miasta Kupiańsk, natomiast parę dni później Ukraińcy przeprowadzili serię lokalnych kontrataków w obszarze miejskim Kupiańska i jego obrzeżach w wyniku której odbito północno-zachodnią część miasta Kupiańsk. Później sytuacja militarna rozwijała się nadal pomyślnie dla Ukraińców, ponieważ Siły Zbrojne Ukrainy odbiły zdecydowaną większość Kupiańska, lecz nieoczekiwanie pod koniec grudnia 2025 roku wojska rosyjskie zintensyfikowały działania zaczepne tworząc klin w kierunku wsi Myrove w obwodzie charkowskim w rejonie Kupiańska. Wskutek tych działań militarnych Rosjanie zajęli wieś Radkivka w obwodzie charkowskim. Niejasny jest status takich osad jak Kurylivka, Kuczeriwka i Petropavlivka w obwodzie charkowskim, natomiast 16 stycznia 2026 roku nowozelandzki obserwator wojny na Ukrainie o nicku AMK Mapping prowadzący konto na X (dawnym Twitterze) potwierdził, że Rosjanie ponownie zdobyły większość północno-zachodniej części strefy przemysłowej w mieście Kupiańsk w obwodzie charkowskim. Jak widać sytuacja militarna w tym rejonie walk zmienia się jak w kalejdoskopie. Jeśli chodzi o kierunek wołczański to Rosjanie osiągają na tym kierunku fragmentaryczne zdobycze w postaci opanowania następujących wsi: Synelnykove (i las wokół niej), Wilcza, Łymań, Hrafske (niepotwierdzone) i Symynivka w obwodzie charkowskim. Nadrzędnym celem armii rosyjskiej na 2026 rok jest zdobycie osady Biełyj Kolodiaz w obwodzie charkowskim i miasta Welikij Burluk w obwodzie charkowskim. Dodatkowo Rosjanie planują w nadchodzącej przyszłości połączyć zgrupowania Sił Zbrojnych Rosji w Wołczańsku w obwodzie charkowskim i Dworicznej w obwodzie charkowskim co potwierdził 10 listopada 2025 roku założyciel ukraińskiej jednostki wojskowej KRAKEN, Konstantin Niemiczew. Jeśli chodzi o obwód sumski (Ukraina) to sytuacja militarna nie uległa większym zmianom oprócz opanowania przez Rosjan małej wsi Riasne w obwodzie sumskim. Podsumowując wszystko wskazuje na to, że działania zbrojne na Ukrainie nie zakończą się w najbliższym czasie, a wręcz przeciwnie chłodna i rzetelna analiza dowodzi, że aktywność militarna armii rosyjskiej zostanie zwiększona z uwagi na szeroko zakrojone plany rosyjskiego dowództwa wojskowego. W tym miejscu należy nadmienić, że potencjalnym celem armii rosyjskiej w obwodzie czernihowskim (Ukraina) jest związanie części oddziałów Sił Zbrojnych Ukrainy z innych kierunków operacyjnym oraz stworzenie dogodnych warunków dla artylerii lufowej i rakietowej Sił Zbrojnych Rosji do ostrzału miasta Czernihów w obwodzie czernihowskim. W tym celu Rosjanie zgodnie z zapowiedzią Władimira Putina (tj. prezydent Federacji Rosyjskiej) z dnia 22 maja 2025 roku chcą zrealizować plan utworzenia strefy buforowej (bezpieczeństwa) w obwodzie czernihowskim, obwodzie sumskim i obwodzie charkowskim (Ukraina) przez Siły Zbrojne Rosji. 

Autor tekstu: Arkadiusz Tutak.

Źródła na których opieram swoją opinię: 

Military Summary / YouTube

Arek PanzerTiger / Blogspot 

Michał Nowak (Nowy Ład) / YouTube

AMK Mapping / X (dawniej Twitter).

Zdjęcie: Ofensywa sił rosyjskich na kierunku pokrowskim, dobropilskim, drużkiwskim i konstantyniwskim w obwodzie donieckim, 23.01.2026 r. (zaznaczone niebieskim kółkiem są potencjalne cele operacyjne armii rosyjskiej).

Henri Fernet czyli weteran Waffen-SS Charlemagne o formacji, w której służył

Call of Duty 5 World at War - Bitwa o Berlin (Walki o Reichstag) - 30.04.1945 r.

„Było nas około 600.000 europejskich ochotników [Waffen-SS]. To wciąż liczba zasługująca na uwagę. My, Francuzi, stanowiliśmy stosunkowo niewielką grupę – maksymalnie około dziesięciu tysięcy. Ale oprócz nas byli Flamandowie i Walonowie, którzy służyli w różnych jednostkach. Byli Holendrzy, Duńczycy, Norwegowie, Szwedzi, Finowie, Anglicy, Irlandczycy, a nawet Portugalczycy, Hiszpanie, Szwajcarzy, mieszkańcy Liechtensteinu, Estończycy, Łotysze, Polacy – no cóż, ludzie, którzy należeli do dawnej Polski, ale etnicznie nie byli Polakami. Byli Rosjanie, w szczególności Ukraińcy, przedstawiciele różnych narodowości rosyjskich. Byli Albańczycy, Chorwaci. Byli ludzie praktycznie wszystkich narodowości europejskich. Byli nawet ludzie, którzy przybyli z Czech i Moraw. Byli wszędzie. Praktycznie nie ma kraju w Europie, który nie wysyłałby do nas ochotników. Był z nami nawet syn prezydenta Republiki Islandii, który chodził do tej samej szkoły." – Henri Fernet (1919-2002), francuski żołnierz i późniejszy weteran 33. Ochotniczej Dywizji Grenadierów Waffen-SS Charlemagne, która walczyła obok armii niemieckiej na froncie wschodnim podczas II Wojny Światowej. Szlak bojowy niniejsza jednostka wojskowa przekształcona później w dywizję Waffen-SS przeszła od Ukrainy, Sanoka, Dębicy, Mielca, Gdańska, Kołobrzegu, Stargardu aż do Berlina gdzie francuscy żołnierzy bronili Kancelarii Rzeszy przed silnym naporem Armii Czerwonej.

Źródło: The Massacre of the French SS: Last Battles of 1945 (WW2) / YouTube, 22.01.2026.

Obraz: Call of Duty 5 World at War - Bitwa o Berlin (Walki o Reichstag) - 30.04.1945 r. (francuscy żołnierze Waffen-SS Charlemagne podczas walk o Reichstag).

Bitwa o Rostów nad Donem (1942) (Książka Antony'ego Beevora pt. "Stalingrad")

Feldpost Osten 1942-44 (produkcja 1965) - Bitwa o Rostów (Lipiec 1942) (3)

"Niemcy szli do przodu w tym czasie tak szybko, że 19 lipca [1942 roku] [Józef] Stalin osobiście rozkazał Komitetowi Obrony Stalingradu natychmiast przygotować miasto do działań wojennych. Stawka obawiała się, że Rostów nie utrzyma się zbyt długo. 17. Armia gotowa była przekroczyć Don od strony Morza Czarnego, 1. Armia Pancerna zmierzała do miasta od północy, a część 4. Armii Pancernej miała niebawem uderzyć przez Don w kierunku wschodnim, od rzeki. 23 lipca [1942 roku] dywizje pancerne 13. i 22. wspierane przez pancernych grenadierów z Dywizji Waffen-SS „Wiking”, natarły wprost na centrum Rostowa, docierając aż do głównego mostu na Donie. Walki w mieście były zaciekłe, szczególnie oddziałów NKWD broniących swojej centralnej siedziby, ale pod koniec następnego dnia ostatnie gniazda oporu zostały zlikwidowane w wyniku systematycznego oczyszczania budynków jeden po drugim. Führer nie posiadał się z radości. Odbicie Rostowa [nad Donem] wymazało jego złe wspomnienia z ostatniej zimy."

Źródło: Antony Beevor, Stalingrad, tłum. Mirosław Bielewicz, Kraków 2015, s. 92

Zdjęcie: Feldpost Osten 1942-44 (produkcja 1965) - Bitwa o Rostów (Lipiec 1942).

Josef Mengele a ciekawostka z jego służby w Dywizji Waffen-SS Wiking

Dr Josef Mengele na froncie wschodnim, Lato 1942 r.

Dziś czas na kolejną ciekawostkę historyczną. W styczniu 1942 roku Josef Mengele powrócił jako członek służby medycznej w 5 Dywizji Pancernej Waffen-SS Wiking na front wschodni. Latem 1942 roku po pięciodniowej zwycięskiej dla Niemców bitwie o Batajsk (okolice Rostowa) otrzymał Krzyż Żelazny pierwszej klasy za wyciągnięcie pod ostrzałem dwóch rannych żołnierzy z płonącego czołgu i udzielenie im pierwszej pomocy. Otrzymał także Czarną Odznakę za Rany oraz Medal za Opiekę nad Narodem Niemieckim. Ten sam Josef Mengele zasłynął później podczas pełnienia służby w obozie oświęcimskim. Josef Mengele uważany jest za jedną z najbardziej okrutnych osób w historii, ponieważ według powszechnej historiografii posiadający stopień SS-Hauptsturmführera, niemiecki lekarz, doktor medycyny i antropologii, zwany „Aniołem Śmierci” przeprowadzał w Konzentrationslager Auschwitz-Birkenau zbrodnicze eksperymenty medyczne i pseudomedyczne i posyłał do ludobójczych komór gazowych Żydów czy Romów.

Źródło: Arek PanzerTiger / Blogspot, 02.05.2015.

Zdjęcie: Dr Josef Mengele na froncie wschodnim, Lato 1942 r.

Georg Rietscher (1918-1991)

Georg Rietscher (1918-1991)

Georg Rietscher (1918-1991) był synem kamieniarza Georga Rietschera. Na początku 1940 roku wstąpił do 513. Pułku Piechoty Heer jako żołnierz i brał udział w kampanii francuskiej z 294. Dywizją Piechoty Heer. W 1941 roku awansował na kaprala i brał udział w inwazji III Rzeszy na Związek Sowiecki (Operacja Barbarossa). Podczas ataku rosyjskich czołgów w wojnie pozycyjnej na wschód od Charkowa, jako strzelec i kapral w 14. Kompanii (przeciwpancernej) 513. Pułku Piechoty Heer, zdołał zniszczyć (9) dziewięć rosyjskich czołgów, uniemożliwiając tym samym Rosjanom przełamanie. Za tę akcję został odznaczony Krzyżem Żelaznym I klasy. 27 czerwca 1942 roku został odznaczony Krzyżem Rycerskim Krzyża Żelaznego za tę brawurową akcję i przykładny czyn. Na początku 1943 roku, po niemieckiej klęsce stalingradzkiej, został wysłany z 294. Dywizją Piechoty Heer na Front Mius. Ponownie wyróżnił się podczas obrony przed atakiem rosyjskich czołgów i utrzymania kluczowej pozycji bojowej w regionie Dońca. Zniszczył 5 (pięć) czołgów, które utknęły na polu minowym przed jego własną pozycją. Za tę akcję, 14 marca 1943 roku, jako podoficer i wysunięty obserwator w kompanii przeciwpancernej 513. Pułku Grenadierów Heer, został odznaczony Liśćmi Dębu do Krzyża Rycerskiego Krzyża Żelaznego. Następnie został przeniesiony do Niemiec jako instruktor i ostatecznie służył jako porucznik rezerwy w Pułku Gwardii „Großdeutschland” w Berlinie. Po wojnie powrócił do ojczyzny.

Posiadał stopień porucznika armii niemieckiej.

Otrzymał następujące odznaczenia wojskowe:

Krzyż Rycerski (27 czerwca 1942 r.) i do niego Liście Dębu (14 marca 1943 r.).

Źródło: Lexikon der Wehrmacht (www.lexikon-der-wehrmacht.de)

Zdjęcie: Georg Rietscher (1918-1991).

PS (mój komentarz): Na koniec warto odnotować, że Georg Rietscher został wyróżniony (zamieszczone jego zdjęcie) w niemieckiej książce pt. "Wofür Kämpfen Wir?" ("O co walczymy?") z 1944 roku.

Ofensywa sił rosyjskich w obwodzie donieckim. Kierunek (odcinek) miasto Pokrowsk / drużkiwski

Siły rosyjskie zdobyły wieś Novopavlivka w obwodzie donieckim na wschodnim sektorze frontu pokrowskiego (kierunku drużkiwskim), 19.01.2026 r.

OFENSYWA SIŁ ROSYJSKICH W OBWODZIE DONIECKIM. KIERUNEK (ODCINEK) MIASTO POKROWSK / DRUŻKIWSKI. 19 stycznia 2026 roku.

Siły rosyjskie zdobyły wieś Novopavlivka w obwodzie donieckim na wschodnim sektorze frontu pokrowskiego (kierunku drużkiwskim) (zaznaczone czarnym kółkiem). Niniejsza sytuacja militarna sprawia, że wojska rosyjskie rozpoczęły marsz w kierunku miasta Drużkiwka w obwodzie donieckim.

Źródło: Military Summary / YouTube, 19.01.2026.

Zdjęcie: Siły rosyjskie zdobyły wieś Novopavlivka w obwodzie donieckim na wschodnim sektorze frontu pokrowskiego (kierunku drużkiwskim), 19.01.2026 r.

Wspomnienia belgijskiego żołnierza Wehrmachtu z walk w Powstaniu Warszawskim, Sierpień 1944

Powstanie Warszawskie - niemieccy żołnierze Wehrmachtu, sierpień 1944 r.

"Młody żołnierz Wehrmachtu Matthias Schenk wspominał pierwsze chwile walki: „Kiedy weszliśmy do Warszawy, Polacy strzelali, ale byli niewidoczni”. Mimo niebezpieczeństwa dostał rozkaz posuwania się naprzód. „Wskoczyliśmy przez wybite okno domu i zobaczyliśmy leżących martwych kobietę i mężczyznę. Dostali strzały w czoło”. Kiedy zaatakowali pierwsze budynki, zobaczyli „cywilów leżących wszędzie, kobiety i dzieci, wszyscy zabici strzałami w głowę”. Część batalionu Schenka wdarła się na polskie pozycje; podczas ataku zginęło wielu jego kolegów i kilka ciężarówek zostało spalonych. „Część z nas do tego momentu wierzyła w zwycięstwo. Było trochę fanatyków, młodych chłopaków z Hitlerjugend, ale zostali wystrzelani jak zające”. Jednak ludzie tacy jak Schenk nie mieli innego wyboru poza walką: „Musiałem zabijać, bo inaczej sam byłbym zabity. Nigdy tego nie zapomnę. Niełatwo strzelać do kogoś czy zabić kogoś z bliska. W Warszawie walczyliśmy twarzą w twarz w domach, piwnicach i kanałach. To było piekło” – wspominał". 

Źródło: Alexandra Richie, Warszawa 1944. Tragiczne powstanie, tłum. Zofia Kunert, Warszawa 2014, s. 172.

Zdjęcie: Powstanie Warszawskie – niemieccy żołnierze Wehrmachtu, sierpień 1944 r.

Marsz śmierci z KL Auschwitz-Birkenau (17.01.1945-17.01.2026)

Zbigniew Otfinowski, Marsz śmierci (1946)

17 stycznia 1945 roku z niemieckiego i nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau do Wodzisławia Śląskiego wyruszył tzw. marsz śmierci. Jedną z ofiar niniejszego marszu był mój krewny ze strony ojca (Daniel Tutak), który zginął w tzw. marszu śmierci w styczniu 1945 roku na Górnym Śląsku. Numer obozowy Daniela to 118391. Zmarł w wieku 35 lat.

Obraz: Zbigniew Otfinowski, Marsz śmierci (wykonane w 1946 roku).

Joachim Peiper a jego udział w masakrze w Malmedy (1944)

Joachim 'Jochen' Peiper (książka o nim)

W ostatnich dniach na wielu forach internetowych rozgorzała ponownie dyskusja na temat postaci Joachima Peipera, niemieckiego oficera Waffen-SS z okresu II wojny światowej. W związku z tym chciałbym odnieść się do tych rewelacji na jego temat. Przede wszystkim Joachim Peiper był świetnym dowódcą wojskowym, którego cechowała charyzma, odwaga i bezpośredniość w swoich relacjach zarówno z przełożonymi i podwładnymi i został zapamiętany szczególnie z dowodzenia Kampfgruppe Peiper w bitwie o Ardeny z grudnia 1944 roku-stycznia 1945 roku oraz aktywnego udziału w III bitwie o Charków z lutego-marca 1943 roku. Jeśli chodzi o słynną masakrę w Malmedy co stało się obiektem zainteresowania aliantów i zarzutów wobec samego Peipera to rzeczywiście adiutant Heinricha Himmlera jest bezpośrednio odpowiedzialny za niniejszą zbrodnię wojenną, natomiast sam Peiper podczas procesu aliantów stwierdził, cytuję: "Wielu żołnierzy pod moim dowództwem miało rodziny, które straciły życie w bombardowaniach; nie mogłem ich wszystkich powstrzymać, przykro mi”. Oznacza to, że Peiper zdawał sobie sprawę ze zbrodniczego występku swoich żołnierzy, ale gdyby to on stanął oko w oko z żołnierzami US Army to z całą pewnością powstrzymałby ich od morderstwa czego dowodzi jego nieszablonowe i przebojowe dowodzenie w trudnych warunkach bojowych. Na koniec powiem jeszcze o bardzo mało znanym fakcie z jego życia, który nie pozwolił odsłonić wszystkich kart w historii tego niemieckiego oficera. Pod koniec życia Peiper przygotował się do napisania książki o swojej karierze wojskowej, ale jego gwałtowna śmierć w 1976 roku zabrała wiele tajemnic II wojny światowej do grobu.

Zdjęcie: Książka pt. "SS-Kampfgruppe Peiper 1943-1945" autorstwa Massimiliano Afiero.