Recenzja książki Corneliusa Ryana pt. "O jeden most za daleko"
Cornelius Ryan - O jeden most za daleko (książka)
Chciałbym podzielić się publicznie moją recenzją na temat znakomitej książki autorstwa Corneliusa Ryana pt. "O jeden most za daleko", którą skończyłem czytać dziś (tj. 12.10.2026 r.). Niniejsza pozycja przedstawia temat jednej z najważniejszych operacji militarnych aliantów podczas II Wojny Światowej, która zakończyła się fiaskiem. Chodzi o Operację Market Garden, która rozpoczęła się 17 września 1944 roku na terytorium Holandii, której celem operacyjnym było zdobycie miasto Arnhem (uprzednio dokonując uchwycenia mostów holenderskich w Eindhoven, Nijmegen i Arnhem) i ominięcie Linii Zygfryda aby przedostać się jak najszybciej do niemieckiego Zagłębia Ruhry. Autor książki czyli Cornelius Ryan to z pochodzenia Irlandczyk urodzony w 1920 roku w Dublinie. Był jednym z najbardziej cenionych korespondentów wojennych swoich czasów. Odbył kilkanaście lotów bojowych i relacjonował lądowanie aliantów w Normandii, pochód 3. Armii US Army dowodzonej przez generała George'a Smith Pattona oraz wojnę na Pacyfiku. Jest on Kawalerem Legii Honorowej i zmarł w 1974 roku. Jeśli chodzi o książkę "O jeden most za daleko" to jest to pozycja ukazująca, jedną z najtragiczniejszych operacji wojskowych II Wojny Światowej, która zgodnie z wyznaczonymi sobie celami miała doprowadzić do przełomowego sukcesu aliantów zachodnich już w 1944 roku, natomiast finalnie przyniosła im tylko wizerunkowy blamaż i straty bojowe osiągające niemal dwukrotnie więcej ofiar niż lądowanie aliantów w Normandii w ramach Operacji Overlord z czerwca 1944 roku. Autor żywym i wyrazistym piórem korespondenta wojennego i z dużą dokładnością i precyzją historyka relacjonuje przebieg strategicznie ważnej alianckiej operacji wojsk powietrznodesantowych i pancernych w Europie, pisząc o niekompetencji i arogancji najwyższych dowódców wojskowości, zawziętości i przedsiębiorczości żołnierzy, poświęceniu i zagubieniu ludności cywilnej, dodatkowo ożywiając zdarzenia i fakty o wymiarze heroicznym, ale i groteskowym (w tym ostatnim przypadku sztandarowym przykładem jest chociażby kura-spadochroniarka w służbie British Army). Z perspektywy polskiego czytelnika książka powinna zainteresować ze względu na przedstawione w niej poczynania i postawy żołnierzy 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej pod dowództwem generała Stanisława Sosabowskiego, którzy uczestniczyli w słynnej bitwie pod Arnhem (1944). Dodatkowo z książki dowiadujemy sie o tym, że żołnierze polscy będąc pod silnym ostrzałem Niemców walcząc pod Driel we wrześniu 1944 roku osłaniali odwrót wojsk brytyjskich ze swoich pozycji bojowych co było niezwykle odważnym i zasługującym na szacunek przedsięwzięciem. Omawiana przeze mnie książka została zekranizowana w 1977 roku przez Richarda Attenborough pod takim samym tytułem i była to produkcja filmowa z udziałem takich sław światowego kina jak: Robert Redford, Sean Connery, Gene Hackman i Anthony Hopkins przez co to dzieło filmowe uważane jest za swoiste arcydzieło gatunku. Na koniec przedstawię znamienny cytat odnoszący się do Operacji Market Garden: „Moim – stronniczym – zdaniem, gdyby operacja ta od samego początku została odpowiednio wzmocniona, gdyby otrzymała wsparcie lotnictwa, sił lądowych i służb administracyjnych, konieczne przy tym zadaniu – powiodłaby się niezależnie od moich błędów, niepomyślnej pogody czy też obecności II Korpusu Pancernego SS w tym rejonie. Pozostaję niczego nieżałującym orędownikiem <<MARKET GARDEN>>” – Marszałek polny sir Bernard Law Montgomery, Memoirs: Montgomery of Alamein, s. 267.
Autor tekstu: Arkadiusz Tutak.
Zdjęcie: Cornelius Ryan - O jeden most za daleko (książka).