82. rocznica lądowania aliantów w Normandii – Operacja Overlord

Call of Duty 2 - D-Day Omaha Beach (Mod) - 06.06.1944 r.

Rankiem 6 czerwca 1944 roku siły zbrojne alianckich państw zachodnich rozpoczęły największą w czasie II wojny światowej operację desantową czyli lądowanie aliantów w Normandii. Była ona częścią Operacji Overlord, otwierającej drugi front w Europie przeciwko nazistowskim Niemcom. Dowódcą alianckich sił inwazyjnych (ekspedycyjnych) był amerykański generał US Army Dwight Eisenhower. 6 czerwca 1944 roku o godz. 6.30, przy wsparciu lotnictwa i artylerii, zaczęły lądować pierwsze alianckie jednostki na plażach Normandii. 150 tysięcy żołnierzy alianckich pierwszego rzutu skierowało się na ponad trzech tysiącach barek desantowych ku pięciu sektorom wybrzeża. Amerykanie utworzyli przyczółki na plaży "Utah" oraz "Omaha", na której doszło do najcięższych walk. Natomiast Brytyjczycy i Kanadyjczycy utworzyli przyczółki na plaży: "Gold", "Juno" i "Sword".

Normandzkie wybrzeże stanowiło część umocnień Wału Atlantyckiego (Forteca Europa) i było obsadzone przez dywizje niemieckiej 7 Armii (jej dowódcą był generał Friedrich Dollmann), w skład których oprócz Niemców wchodzili wcieleni do Wehrmachtu przedwojenni obywatele polscy, a także ochotnicy z tzw. batalionów wschodnich, co ujemnie wpływało na wartość bojową tych jednostek (np. broniąca plaży Omaha 352 Dywizję Piechoty Heer składała się w 29% z obywateli ZSRR). Doborowe niemieckie dywizje pancerne stacjonowały w głębi lądu i 6 czerwca 1944 roku nie zdołały wziąć udziału w walkach (z wyjątkiem grupy bojowej z 21 Dywizji Pancernej Wehrmachtu).

Jak podaje Richard Hargreaves w książce pt. „Niemcy w Normandii” (tłum. Jan Szkudliński, Poznań 2006) na stronach 25 i 35-36, do końca 1943 roku ok. 250 tysięcy robotników różnej narodowości pracowała w pocie czoła nad budową schronów bojowych, stanowisk dział, okopów i innych umocnień na froncie zachodnim (Wał Atlantycki), natomiast „[w]iosną 1944 roku jeden na sześć batalionów wzdłuż Wału Atlantyckiego złożony był z Osttruppen i zagranicznych ochotników – Rosjan, Białorusinów, Łotyszy, Estończyków i Ukraińców. 709. Dywizja Piechoty [Heer], która stacjonowała na wschodnim wybrzeżu półwyspu Cotentin, była typową podrzędną dywizją broniącą zachodu w roku 1944. Jeden na pięciu żołnierzy w jej szeregach był ochotnikiem ze wschodu [...]”. Przytoczoną informację potwierdza po pierwsze film dokumentalny „Apokalipsa. II wojna światowa” w drugim epizodzie pt. „Z Normandii do Paryża” (oryg. Apocalypse: The Second World War – D-Day To Paris: The Sacrifice), w którym od 21:30 do 21:52 minucie jest mowa, o tym, że „wśród [garnizonu niemieckiego, który poddał się do niewoli po bitwie o Cherbourg] jest wielu Rosjan zwerbowanych do Wehrmachtu z obozów jenieckich [...]”. Po drugie informację o rekrutacji rosyjskojęzycznych obywateli przez niemieckie władze okupacyjne potwierdza również niepotwierdzony ślad na zagranicznym forum historycznym „Axis History Forum” (coś w rodzaju polskiego „Historycy.org”) pod postem „Normandy defending by Soviet troops!” założony 16 lipca 2003 r. gdzie jeden z użytkowników zamieścił informację, że kiedy w październiku 1944 roku inspektor Legionów Wschodnich i Generał Oddziałów Wschodnich w Naczelnym Dowództwie Wojsk Lądowych Trzeciej Rzeszy (OKH) Ernst Köstring poinformował Heinricha Himmlera, że podczas lądowania aliantów w Normandii ponad 800 tys. Osttruppen (żołnierzy ze Wschodu) służyło w strukturach armii niemieckiej i służbach pomocniczych z czego ok. 100 tys. w Kriegsmarine i Luftwaffe to sam Reichsführer-SS nie mógł w to uwierzyć. 

Na koniec jako ciekawostkę chciałbym powiedzieć, że co do D-Day to gdyby Gerd von Rundstedt posłuchałby Erwina Rommla w sprawie pozostawienia choć jednej dywizji pancernej w Normandii oraz gdyby Adolf Hitler obudził 6 czerwca 1944 roku przed godziną 10.00 to losy największej operacji desantowej świata potoczyłyby się inaczej (zakończyłyby się fiaskiem dla aliantów zachodnich) i może teraz współcześni Polacy żyliby w Rzeszy Wielkoniemieckiej.

Autor tekstu: Arkadiusz Tutak.

Źródła na podstawie, których opieram swoją opinię: 

Richard Hargreaves, Niemcy w Normandii, tłum. Jan Szkudliński, Poznań 2006.

Stephen E. Ambrose, D-Day. 6 czerwca 1944: Przełomowa bitwa II wojny światowej, tłum. Magdalena Słysz, Krzysztof Obłucki, Warszawa 2023.

Bogusław Wołoszański, Sensacje XX wieku (odcinek pt. "Najwierniejszy żołnierz Hitlera").

Obraz: Call of Duty 2 - D-Day Omaha Beach (Mod) - 06.06.1944 r.